Буш кьилни куьруь гъил

Алискера  хпер хуьзвай бригадада пуд кас чубанар авай. Ада, гьар ц1уд йикъалай яйлахдай хтайла, хуьре са гьафтеда ял ядай. Им бригададин чубанри меслятна  хпер хуьзвай къайда тир. Кьуьд - гад лугьун тавуна ч1ура авай  чубандин зегьмет, гьелбетда, екеди тир. Яшар яхц1урни ц1удалай алатнавай итим галат хьанвай, адаз жегьил вахтара хьиз к1валахди пара дад гузмачир. Адан вил, шегьердай, я тахьайт1а машиндин рекьин къваларив гвай са хуьряй чил-багъ галай к1валер къачуна, хъифинихъ галай. Алискеран хзанни са акьван къалинди тушир, аллагьди адаз гайиди са аял тир. Аялдини, школа куьтягьна, институтда к1елзавай.
Алискер вич кисай хесетдин инсан тир, адахъ са ахьтин къал-макъал квай яр- дустни авачир. Ам ч1ура, хпер хуьнин рекьяй еке уст1ар хьанвайт1ани, хзанда адан гьар къадам юлдашдин контролдик квай. К1вале авай гьар са   к1валахдин – пулдин, парталдин, недай-хъвадай шейъерин, … къайгъу ч1угвазвайди паб тир.
Алискера к1валер къачуна куьч хьунин ихтилат папа гьич кьабулнач. Сберкнижкада кьве к1валер къачудай пул авайт1ани, папаз ам т1имил аквазвай. «Итим, вуна гъиле авай кьве кепекни к1валериз гайила, чна ахпа вуч хъийида? Хпер хуьник хъсан доход квай ара я, вуна к1валах гадариз тяди ийимир. Вахъ гьеле, институтда к1елзавай хва ава, адаз пака свасни гъана к1анда» -  лагьана папа. Итимни, хпер хуьникай гьикьван галат хьанвайт1ани, папа лагьай гафунал рази хьана акъвазна.
Са гафуналди, эхиримжи вахтара сберкнижкада авай пулни, итимдин галатун са жуьре артух жезвай.
… И сеферда яйлахдай хуьруьз  хтай Алискеран к1вачин к1ан дак1унвай ва са т1имил т1арни ийизвай. Алискеран вичин кьилни акъатнач, акъахай цаз хьанани, кьас гайи гьашарат хьанани, гьик1 хьанат1а. Хуьре ада вичин к1вачин шикаят хуьруьн духтур Селимаз авуна. Селим к1вачиз инихъай килигна, анихъай килигна, ахпа са чарчел кьве дармандин т1вар кихьена. «Аптекдай къачу, мазь йикъа пудра ягъа. Са 5 йикъуз – гьар йикъа са рабни ягъун герек къведа. Мад к1вач сагъ хьайила, къунши, виш граммар ви хиве ава».
Дарманрин т1вар кихьенвай чар, к1вализ хтайла, Алискера вичин папаз къалурна. «Итим, ваз чубанвиликай кьил къакъудиз к1анзавай хьтинди я, - лагьана Алискеран папа! Ч1ура авай инсандин кьилел ихьтин крар гзаф къвезвайди я! Им сад лагьай сефер туш кьван, вич –вичелай сагъ хъижеда!» Пакад юкъуз, итим, к1вач т1имил т1ар ийизвайт1ани, нубат агакьна, хперал хъифиниз мажбур хьана.
 Са кьве йикъалай Селима, куьчедал гьалтай къуншидин папавай Алискеран гьал гьик1 я, мазь ягъизвани, рапар къачунани, лагьана  хабар кьуна.  Дишегьлиди вич райондиз акъатнач, дарманар къачуз агакьнач лагьана. «Итимдин к1вач хъсан хьана, ам хперал хъфена» – лагьана папа. Амма вичи- вичикди «Идани, чаз са «раб» ядай жуьредихъ къекъвезвай хьтинди я!» – лагьана фикирна. «Килиг зарафатар ийимир гьа! – лагьана Селима. Ахпа куьн к1еве гьатун мумкин я!»
Мад са пуд югъ арадай фена. Яйлахдай хквезвай са чубандив вугана, Алискера бригадирдив «вичиз хъсанзавач, тядиз вич эвездай чубан атурай» лагьана   паям ракъурна…
Балк1андаллаз хтай Алискер, тади гьалда райондин больницадиз агакьарна. Адан к1вач гзаф дак1унвай ва т1арзавай, вичелни ифин алай. Райондин духтурри жедай сифте куьмек гана, азарлуди Махачкаладив агакьарна.
…Са вацра меркездин больницада хьана хтай Алискеран чинин рангар хъипи хьанвай, вични к1ек1ец гваз къекъвезвай. Кимел алай итимриз вичин кьилел атай агьвалатдикай ихтилатар ийиз ацукьнавай Алискеран къвалав, къунши Селим-духтур агатна. Ада «Алискер, гьик1 я вун къунши, сагъ хьанвани?»  лагьана хабар кьуна. «Селим стха, зун вири патарихъай хъсан я, амма заз зи эрч1и к1вач куьруь хьанвайди хьиз аквазва» – лагьана Алискера.
«Алискер, - лагьана Селима, вич дикъетдивди адан вилериз килигна, ахпа хъуьрена, - к1вач куьруь хьун са акьван хаталу к1валах туш, амма гьич садрани са касдинни гъил куьруь тахьуй!» Алискер хиялри тухвана…