ГIяркьили чус лайикьси мер баргиб

Расул ХIямзатовлис дебали дигути дуили сари низбала чудухинкIи (Хабарлизив ну илдас муирала мезли ккурцц  викIус). Илини балусири бегIлара бизити низбала ккурцци дируси хьунул адам Сулайбан Рабадановла хабчаб Хадижат риънира (ЧевяхIсини гIурра дахъал гIямру габ сунес ва лебилра сунела биштIатас). Гьар дус хIебла замана Хадижатли сунела муруйчил бархли бузути поэтуни ва писательти низбала ккурццани балхули руилри.
Хадижат акIубси Дибгашила шилизиб хIербирути лебилрара-сера хьунул адамти жура-журала ккурццала бурибти устни саби. Илдани ккурцци диру диълизирад, гидгуразирад, низбазирад, нусилизирад, картошкализирад… ва набадуразирад далли. Гьарилти ккурццачи чучи хасси чертIалара (приправа) хIядурбиру. Низбала ккурццачи  шинкIаси буртлизи битубси жершира делкьунти хивира дархаибси чертIала бирули бирар.
ХIера, гIурра хIеб дакIиб. Ца бархIи хIянчилав Расул ХIямзатов викIули сай Сулайбан Рабадановлизи: «Дила пикрили, Сулайбан, замана баили бургар ишдусра хIела Хадижатли дирути тIягIямти низбала ккурцци деркес. Нуни илди деркайчи хIеб дакIнилизи халбарес хIейрус». Сулайбанни ХIямзатовли бурибси аргъиб.
Цугли ца жумягI дикила, савли, Сулайбан Дагъиста писательтала Союзла председательла кабинетлизи ацIиб ва викIар: «ИшбархIи хIерейс Хадижатли низбала ккурцци хIядурдиру. Бархли лебкутази хIуни багьахъа» (Писательтала Союзлизибад Марковла у бихуси кьакьалабси Сулайбан хIерируси юртличи гьарахъли ахIенри).
ХIерила биухIейс Сулайбан хъуливяхI ватихьиб. Пушкинна у бихуси кьакьалабси тукейзирад хIябал шиша гIяркьилара асиб.
ХIерила букуси заманалис Сулайбанна квартирализи верхIел адам абацIиб. Гьаланачиб илди лебилра Хадижатлизи ца-кIел дев дурес кухнялизи бетухъун, гIур – заллизи. Илар бягIуси столличир кIел халати кьумурлизир бара шангларад дурасибти низбала ккурццира чертIалали дицIибти кIел вахъра поэтуначи хIерлири. Сулайбанни гьарилла гьала кечIара алтIанагра кайхьиб ва дуравхъун…
Замана баилри Сулайбан, держлара хили, чарухъес, амма... Ахирра ил хъули ацIиб, илала някъбазирти гIяркьила шишни ахIенрину, дацIти стакунтири. ИлхIели Расул ХIямзатов илизи викIар: «Нуни балуси саби, Сулайбан, хIуни цацахIели держла хIебужни. Белики хIу ишбархIира ил куцличив ургуд.  Держла бужесра хIебужесра хIела ихтияр хIезиб сабин, хIед дигута виркьен, амма ишбархIи хIела хъулир нуша верхIел гIяхIял лернира пикрилизи каса. ХIела Хадижатли, гьар мурталраван, дебали бизити ккурцци дарили сари. Нуни кIел деркунра: илдани, къиздикIули, лезмилизи цIадушили сари. ЦIа дишес багьандан, нушаб цаца дарш-дарш грамм гIяркьила кертIа. ХIела гъамси юлдаш ГIямархIяжира или викIули сай».
Пякьир Сулайбан… Игьубси хIярхIяван ил хъуливад дурайкиб. ВецIнушура-гъал минут дикибхIели, декIли гьигьикIули, гьарил някълизир кIикIел гIяркьила шишара сайра чарухъун. «Ккурцци дяргIили сари», - викIар чирил. «Низбала ккурцци дяргIибти гIяхIти дирар. Дерхъаб!» - чарбатур илис жаваб пасихIкар ХIямзатовли (Набра дуцIартичир дяргIибти низбала ккурцци имцIали дигахъис).
Бужар ва букар нушала поэтуни. Лебтанилра дахъал гIяхIти гъай дуриб Хадижатлисра. ГIур кепкабиуб ва назмурта бучIес бехIбихьиб. Илдани балули хIебурги, низбала ккурццачил держибти гIяркьили гьатIира имцIали адам кепирни.
«Эй, Батирай! Сен сайри?» - хабарра агарли дугьайзур ГIямархIяжи Шахтаманов столла удив дацIти гIяркьила шишни учидирхъуси 4-5 дусла хъяшази. Лебилра Батирайличи хIербизур. Ца жагьил поэтра (Ил бегI гьалав урги Сулайбайчи гIяхIладли вакIибси, ва илини Сулайбан Рабадановла Батирай бикIуси виштIаси урши хIелули виэс гIягIсири), Батирайличи хIеризурли, ил викIар: «Иш урши, нуша иша ляркьухIели, нуни кьакьала итил шайчив дацIти шишни кайхьибси някъбазиб сеткара сайра катхIел ватихьили чеира». Лебилра, аъбяхъили, Сулайбайчи хIербизур… «Ил багьандан дурги  нуни илди даргес хIейрути!» - кIелра някъли бекI буцили, викIар Сулайбан.
ВиштIаси Батирайли дудешли хибти шишни хIяжатханала тIаслизи (унитаз) дацIдарили урдухъун: илис кемпетуни асес арц гIягIнидикили дурги.


Рецензии