Пиволи адамти къирхIебиру

Гьанбиркуру хIушаб Леонид Гайдайла «Биэс хIебирар» («Не может быть») бикIуси кинофильмализиб гIяртист Вячеслав Невинныйли бучIуси далай?.Илар далайлизибси тикрарван (припев) дучIутири ишди дугьби: «Пиволи адамти къирхIебиру – шинни саби илди къирбирути» («Губит людей не пиво – губит людей вода»). Биалра, гьари гьандуршахIе пиволичила тухтуртани дурути дугьбира.
«Пиво дахъал дужни заралла саби» бикIути гъай гьар мурталра дикьули вираси. Бурни хIясибли, гIярякьилизибси, чягъирлизибси, пиволизибси спиртли адамла нервабачи, уркIиличи, урцецуначи ва цулбачи балли вайси асарбируси саби. Дахъал пиво дужути адамти жявли бухънабиути саби: илдала хIулбаубси кам сурбулхъуси саби, гъез ва никуби кункли дялчути сари.
Дахъал дусмазив пиволи ужуси мурул адамла занта куц (пышные формы) ва  чархла халаси битIакI бирар. Илала михъирира хьунул адамлайчи мешубиркуси саби. Пиволи бужути хьунул адамталара имцIабируси саби чархла битIакI. Дебали дахъал пиво дужути мурул-хьуна виштIасира алкIуси ахIен, бикIар. ГIулухъабани пиво дужникIун гьатIира вайси саби. ВиштIали левай илизир дакIудухъес асубирар жижкIала (язва), демдрила, чакарла ва цархIилти излуми.
Пиволи адамла чархлис халаси зарал бирусину, ил багьандан илди хIедужес къайгъи биреная».
«Белики, ил багьандан бурги Совет хIукуматла замана нушала шагьуртазир пиво камли дирути?» - алкIули саби суалра.
«Беркес асухIебируси цIедеш муриси бируси саби» («Запретный плод сладок») бикIуси бурала  лебси саби урусунала. ХIябра бархьсили уббухъун кьалли ил Совет хIукуматла замана. МяхIячкъалализиб Ленинна комсомолла паркла гIела шайчиб бирусири ца пивзавод. Илар дирути пиво шагьарлис диути ахIенри. ЦархIилти шагьуртазирадра пиво, гьаннаван, нушачи хIедихи. Ил багьандан пиво дирцути мераначиб яргаличи кабизурти адамти бахъал бирутири. ЦIахдешри гъари ил, илгъуна тяхIяр хIебиахъес бирути хIякимтани пикрихIебирулихьар.
Пиволичилцун ахIенри ил тяхIяр бируси. Ит заманала хIякимтани балу-балули секIа хIебиудеш (искусственный дефицит) дакIубирусири. Гьар секIайзиб ил тяхIяр сабри итхIели нушала. Ил сабри нушала чебяхIси улка бехънила дахъал цархIилтазибад ца бекIлибиубси сабабра – искусственный дефицит.
Гьайгьайрагу, жагьси замана нуни пиво заралла биъниличила балули хIейиши. Ил багьандан нунира, дикалри, кIел-хIябал кружка пивола дужули вираси. Амма, бархьли буралли, илдигъунти имканти чинар дирутири студентунала? Дубуртазив, шилизив хIянчили вирухIелира, дебали камли ужусири ну пиволи. Чинар дирутири итхIели дубуртазир пиво? Бархьси саби, буцIарси замана милиги ахъес  багьандан, нуни бусягIятра ца-кIел кружка пивола дужули вирус.
ЧIянкIли урухкIулра ишди бурхIназиб набчил кабикибси анцIбукьли ну гъирачевси пиво диган ветаахъишагу или. Гьари, бурисра ил анцIбукьличила.
Ца-чумал бархIи гьалав, гьар мурталраван хIянчилавад хъули чарулхъухIели,  Петр-1-ла у бихуси кьакьакад катхIел, шуцIану верхIра  ибил тукен лебихIив, урхьула шайчивяхI гьайвиубра. Ил биштIаси кьакьалар алгъай шайчир ца журала диштIати тукенти лерти сари. Илдазибадси цализир («Пенная бочка» бикIар илис) нуни квас ва лимонад исули вирус.
АцIира тукейзи – дикьулра дукелцIила тIама. КIел жагьил дурхIя (ила пиво асес бакIибти бурги), грамотаби кадирхьутигъунти урца рамкабазирти адамти пиволи бужахъес жибирути дугьби дучIули, ахъли дукаркIулри. Авал «грамота» лерри бяхIличи даршили. Гьарилла чула декIарти ишди умачил: «Секьяйда пиво хIясибдирути», «Пиво ва чархла арадеш», «Мурул адамтас пивола гIяхIдеш», «Пиво нушала гIямрулизир». Гьари, илдазибадси ца «грамотала» белкIличил хIушара тянишдирура, ахIерти нушала газета бучIанти.
«Пиволизибси витамин  В-1-ли ункъбирахъу уркIила ва хIила тумала хIянчи, камбирахъу тумазибси холестерин, хIебирахъу инфаркт.
Пиволи ухънадешличил ургъес кумекбиру, гIяшбирахъу хIила гъяж.
Пиволи урцецуни агъулати секIултазирад умудиру.
Пиволизибси витамин В-2-ли чIумабирахъу гIела кьакьарила небш (щитовидная железа)», - белкIири ила.
«ВяхI! ДилакIун хIила гъяжра ахъси саби, хIилизиб холестеринра имцIали саби. Дила уркIила мякьларти хIила тумази операция барили,  араси тумла хIябал бутIа (шунт)  даршибти сари. Дила авцIали дусцадхIи урцецунира изути сари, ца инфаркт бархли бетаурси саби. Илдала чеди дахъал цархIилтира излуми лер дила. Нуни гьар базли 5000 къуруш  илди излуми гIяхIдирути дармунтас харждирулра.
ГIяхIси хIебиишира наб, гьар хIянчилавад хъули чарулхъухIели, баягъи ит биштIаси  тукейзибад  урчIемцIану урегра къурушлис цара байхъалара литр дашуси пиволи бицIибси пяхъу (баклашка) исасри? Арцра камли харждири, гьар бархIи лезги гьавара баши» - пикриикIулра ну. (Держла бержили камси кеп бакIалли, нушачиб «лезги гьава бакIиб» бикIар).
Дархьтани угьуси виэс гIягIнили сай, «пиволи ахIен адамти къирбирути» викIули далуйтани учIуси кинола гIяртист.


Рецензии