ТIабигIятлисра хIейгибизур
Ишдусла апрельра бехIбихьили саби, амма иш гьакIлис Сулайбайчила белкIи газетализиб дураэс хIядурбарибси дила селра агара. Балулра хI****кIес асухIебирнира: нушала Сулайбан апрельла 22-личив акIубсири ва апрельла 27 вебкIибсири. Сулайбан вебкIибхIейчибад бехIбихьили, Дибгашила урга даражала школализиб гьар дус апрельличиб «Апрель - нушала разидешла ва пашмандешла баз» бикIуси балбуц дурабуркIуси саби. Баласра: ил балбуц дурабуркIу ишдусра, сенкIун нешла мезла ва литературала дурсри кадирхьули школализив Сулайба гъамси юлдаш, Дагъиста урибси учитель ХIяжи ХIяжиевич Ибрагьимов лев.
Камси гьалабван аргъира нуни Сулайбан Рабадановла гIямрула рархкья, бурес хIейэсцада малхIямси хьунул адам, Хадижат Кьадиевала (Манила Хадижатла) «Ягъари, ТагIе МяхIяммад вебкIила газетализив дила мурул гьануршусира чилра агара кьалли» ибти дугьби. Илини гьаннара кайсули саби, бикIар, «Замана» газета ва, цалра белкI убхI****урли, бучIули саби. ТагIе МяхIяммад Сулайбан Рабадановла халал узи ТагIинна урши даргала поэт, писатель ва журналист МяхIяммад Рабаданов сайри, ва дибгашанти илис ТагIе МяхIяммад бикIи. МяхIяммадли сунела дудешла узичила дахъал далутири. «Сулайба 30 гьатIи жузлис гIурра назмурти лер,- викIули вири ил.- Илди дураэс гIягIнити сари». Нуни балули, сунела пенсиялизирад арц дедили, дураибсири илини Сулайба урус мезличи шурдатурти назмуртала бегIлара гIергъиси «Сири» («Колыбель») бикIуси жузра.
Манила Хадижатли «Замана» газетала иш номерра бучIни балули, дила белкIлизив ну иличи дугьаилзулра:
- ГIе, Хадижат, рархьли сарри хIу. Жявли хъумуртулра нушани гIямрулизибад арбякьунти. Поэтуни-писательтира, сецадла машгьурти биалра, чула юбилейти диубхIелицун саби гьанбуршути. БусагIят дила гьала столличи кабихьили леб Сулайбан 85 дус виубхIейс дураибси «Замана» газетала номер. Илра ТагIе МяхIяммад мицIирли левалхIели дурабухъунси сабри.
АхIерси Хадижат, газетала ил номерлизир цугли авал бяхI (3-6 ибти) хIела мурул, пергер адам Сулайбан Рабадановлис багъишладарили сари. Илар Сулайбан валути бахъал автортала белкIани лер. Илди лебтанилра дебали ванати дугьбачил гьануршули сай нушала Сулайбан.
Сулайбайчила макьала лукIухIели, нуни МяхIяммадлизи баянти хьардиули вираси. Дахъал Сулайбайчил гIямрулизир кадикибти анцIбукьуначила бурули вири МяхIяммадли набзи. ХIечилара гапикIули вири, гIяпабаркь МяхIяммад. Илини хIебураллира нуни балусири, тах шагьарлизи архIяличи бакIибти дибгашанти хIушачира КIигьилихъайчирацун башути биъни: итхIели дибгашанти дебали камли бири МяхIячкъалализиб. КIигьилили ва хIуни гIяхIлала халаси хIурматбирусири. Илала дурабад, хIушани илдала архIя барахъесра кумекбирусири. Нуни гьаннара тамашабирулра, итцадра бахъал гIяхIли сунечи башуси адам Сулайбан секьяйда валкьарусирил лукIес. ХIушачиб хIербирути студентуни ва жагьил поэтуникIун гьанра хIебуршис! ХIела мурталра цагъунти гьаргти, шалати дяхIли, Хадижат, илди хIушачи башахъутири.
ХIезибад ихтияр асили, наб бурес дигулра ца МяхIяммадли набзи бурибси, хIела хъулиб кабикибси анцIбукьличила. ИтхIели хIуша Марковла уличилси кьакьанир хIердирулри. ХIу ламусла адам ва хурегла гIяхIси уста риъни балути писательтала Союзлизиб бузути Сулайба юлдашуни цацахIели бархIехъла беркала барес чус хIянчилабад букьес гьарахъли ахIенси хIушала квартирализи башули буили саби. Ца бархIи Сулайбай илдази бурили саби, бархIехъ «Хадижатла низбала чуду-хинкIи дирар» или. Бурни хIясибли, Расул ХIямзатовлис хIуни дирути жагьил низбала чудни-хинкIи дебали дигахъути дуилри. ХIера, ил бархIира Расул ХIямзатов хьулухъи сай хIела курцци деркес. ХIерейс Сулайбан, держестира асили, бархIехълис хIела курцIали букес чум адам лябкьутил хIези бурес хъули вакIили сай.
БархIира ахъили саби. Писательти-поэтунала кьукьяра сайра Расул ХIямзатов хIушачи ацIили сай. ХIядурли столличир чудни-хинкIира итуси жершила чертIалара лер, амма гIяхIли букули ахIен. «Нуни балуси саби, Сулайбан, хIуни цацахIели держ дархдалтули виъни. Иш гьакIлисра или бургарну, хIуни хIед дигуси бара. Нушаб, вирадли, дарш-дарш грамм кертIа, - викIули сай Расул ХIямзатов. - Низби къиздикIули, чуду-хинкIи деркес хIедирулрану».
Пякьир Сулейман! Сецад кьяйцIикIулихьар, сунени хибти гIяркьила шишни даргес хIейубли, сагадан тукейзи ватихьили сай. Гьунчив гIевваили сай дацIти шишнали бицIибси сеткара сайра къакъанивад катIихьибси сунела 5 дус виубси урши Батирайлис. Батирайли дацI шишни дицес багьандан, гIяракьи тIаслизи кертIили уилри. Се биру. ГIяйиб хIебирахIе: виштIаси Батирайра хьулухъи урги кемпетуни деркес. ГIяхIлази Сулайбай ил хабар кIикIи-хIябхIяб рюмка держила сабри бурибси.
Адамтачи дигили бицIибси халаси уркIила вегI адам вири Сулайбан Рабаданов. 63 дусла гIямруличив ил нушачивад арукьни, адамтас ахIенну, тIабигIятлис бархли хIейгули ахъибсири. Ил хIяривихьили чардухъи муръаличир тIашти нуша хIердикIули, унра ши Кьялкнила шайчирти ЦIурцIала ахъти шурмазибад къяббердили, дахъал тIамаличил Кумли-къадани гербухъунсири юртцада шури. Бурни хIясибли, илгъуна анцIбукь нушачиб гьалаб бетаурси ахIенри.
Ишаб наб гьанбикиб Лермонтовла гIямрулизибадси гьанбушибсиличи мешуси анцIбукь. Пятигорскла мякьлабси Машук дубурла удиб поэтра Мартыновра дуэльличиб цаличи ца къаршили тIашлири. БегIлара гIергъиси минутлизиб Лермонтовли, «нуни ит абдайс хIергьис» викIули, тапанчали закибяхI пIянкьясахъиб. Мартыновли – лишанасили поэтла михъирлизи игьуб. ХIейгибизур биэс ил хIянчи тIабигIятлисра, бусагIят къукъу-рямкьяр дехIдихьиб, чяхI-заб кIухдухъун.
М.Ю.Лермонтов Сулайбан Рабадановла бегIлара дигути поэтуназивад ца сайри. Сулайбай дарган мезличи шурдатуртири Лермонтовла гIяхIцад назмурти ва «ШайтIан» («Демон») бикIуси поэма. Илис бурги илди бебкIни тIабигIятлисра гIяхIхIебизурси
Свидетельство о публикации №226080501575