ЧIижа акIубси бархIи
Ну итхIели унра шилизив учительли узулри ва, савли ил шилизи хIянчила вашули, хIерила гIергъи дурсри тамандиубхIели, хъули чарулхъусири. Къяна хIебурисра, цацахIели, байрумтачиб, нушани держла бужулира дирахIе.
ХIера, гьачам селисрил ил шилизи вакIибси дила тухум Хадижала МяхIяммадра нура бархIехъ гIеладяхI чардулхъухIели, нуша-ургаб насабтала белкIличила ихтилат бетаур. Бурес вирус: набчивад халаси виубхьар, МяхIяммадлира гIяхIли балули ахIенри сунела насабла белкI. Сунела дудеш Бускрила шилизивадси виъниличибли бурги Дибгашив хIерируси МяхIяммадлис ил суал арзес къиянбулхъуси. ХI****ас.
Нунира бахъ камли балулри дила жинсличила. Гьанбиркур наб нушала жинсла гIямрула бегIлара халаси адамли ил суал наб гьаргбарили. Пяппала ХIусин бикIусири илис. Гьар секIал балуси хIурматла адамри ил. ЧIижахъа жинсла нуша лерилра адамти гьар секIайзир иличи лехIирхъутири. Илини бурибсири набзи, дила дудешла дудешла дудешла дудешлис ЧIижахъа МяхIяммад бикIни. Пикри бакIибсири наб итхIели, Чижа ургар викIули нушала насабла халал, бикIуливан, бекI. Нуни пикрибарира нушала шила убла хIябразиб чараагарли илала хIяб баргес. Тамашала жагати някьишличилти ахъти цIелдни лерти сари дила шила гьаларла хIябразир!
Декабрь базла бегIла гIергъиси бархIи сабри ил. БархIехъ шалали лебалли МяхIяммадра нура шилизи диухIели, дяхIили ургьес бехIбихьиб. Ургьесра ибхIели, кIатIа-кIатIагъунти дяхIила пуслани ши-алавти ургуба ва шила кьакьурби бусагIят кIапIдариб. КIидахIелра хIябрала ургавад юлдашличил шилизи ухIнайхъуси дила бекIлизи, хъарчIайчи кабиибси шайтай гьуцIарили урги, хабарра агарли ца абдал пикри хьурахIебиэсу. «ХIера, ЧIижа, хIяргIес дигалли, иш чебиа» викIули, нуни, бекIличибад чебасили, кьапIа хIябрази игьубсири. Хадижала МяхIяммадра нура, хIябрази адацIили, хIердикIулрагу: дила кьапIа бегIлара ахъси ва бегIлара жагати някьишличилси цIелдаличи мерлабиубли. ИтхIейчивад вехIихьили, нуни ил цIелда ЧIижала цIелдализи халбируси саби.
Хъули ваибхIели, хабчабличил ихтилатра барили, нуни пикрибарира Сагал дусла байрам Чижа акIубси бархIиличи шурбатес. Иличила багьахъурра нушала школализиб бузути Чижахъа жинсла мугIяллимтазира. Илаб лебти кIел дила хала дудешла шайзибадти кьариган сабри: математикала учитель Ази Хасбулатович ва урус мезла ва даргала мезла дурсри кадирхьуси ХIямзат ГIямарович. Гьайгьайрагу, илдачил вархли школала директор МяхIяммад Кьадиевичра тIалабварибсири. Ил дила хала нешла шайзивадси кьариган сайри. Дила хъулиб Сагаси дусла байрамлис белгьунси мазала кьакра лебри. Хабчабличи хъарбарира диъбала ккурцци дарахъес. Агь, баркабанти! Дила шила хьунул адамтани дарибти ккурцци убкIусинира дукути сари.
Ишаб ца секIал хIебурес цугхIебиркур. ГIяхIли бакIайчи хIерли хабчабла мякьла кайибси. ну хабарра агарли ускаунра. Аллагьли бунагь-хатIа урдуцабну сунела, нушазивад бегIлара халаси МяхIяммад Кьадиевич, усуси ну чеваибхIели, «ВалтахIе усахъули, Сагал Дус гъамбикIухIели, шакуршахIе» викIусири, бикIар. Белики, велкъайчи укес сунес ккурцци хIедиур или урухиуб урги, гIяпабаркь. Халасини ибси барили, телевизорлизибси Москвала Спасская кIалгIяла сягIятли Сагаси Дуслис зянкъ дяхъяйчи байхъала сягIят лебалли тIатIухъахъунра ну дила кьаригантани. ХIерикIулра: гIяхIлани лерилра держ держили. «Рукьян, - викIулра хабчаблизи, - цагьатIи шиша ха». Ну усахъули, гIяхIлани ккурцци деркниличи гIясириубси илини цала мерличир гIурра кIел гIяркьила шиша хили гьанбиркур…
Нушани ит Сагаси Дусла байрамла дуги нушала жинсла халал ЧIижа 300 дус виубси бархIилизи халбарибсири. ИлхIели нуша вягIдаладиубтири гьар дус Чижа акIубси бархIи байрамван дурабуркIес. Нушала ил вягIдара бетхIеберхур.
Амма Чижа акIубси бархIилис хасбарибси байрам иличибли таманхIебиуб. ГьанкIлира велкъи, бамсрира ахъибкъи наб лябкьяну гIур гьанкI ит Сагаси Дусла дуги. Рургъули набра, гIяхIласра, дунъяличивра хIейубси ЧIижасра, хабчаб русес карихьун. Ну биалли Чижа левсирил яра агарсирил пикрумази викили калунра.
Даргала мезла муирала лугъатла дев саби «чижа» ибси дев. БусягIят гIясивиубли, цархIилличил къалмакъар дарес хIядурси адамлис нушачиб «чижа» бикIули буилри. Илала гIясидеш, бекIлил агартиван, бусягIят детихъутира сари. Нушала жинслизив бегIлара халаси нушани валуси ЧIижа чедив гьанушибси Пяппала ХIусин вирусири. Илини бурни хIясибли, дила халадудеш ЧIижахъа ГIяммара тамашала адам уилри. «Нуни ГIяммала бекI мутрусли бусули вираси, - викIи ХIусин. – Илала бекIлизиб ца тIул кабуцеси дяхъила хIяна агарси мер хIебири». Нушала жинслизиб гIурра леб илдигъунти адамти. Ил багьандан «ЧIижа» нушала чеу биэсра асубирар…
Дай дугилизивра левалри ну, усес хIейрули, хъулив ласикIули. Рахли хIеризуррагу улкьайлавад дура, юртла уди – бацла аръибси шаласи дуги дила улкьайлиуб, дяхIилизиб беркисигIиб кьяйцIбикIули, бушкалагъуна къуйрукъличил гурдахъай чебаира. ДигIянали гьаргбарили улкьай, къалабали касили, тупанг пIянкьбизахъурра. Наб гурда кабикибсиван бизур. Чегьурли тапочкаби, дуцIухъунра гьаргала…
Гурда арбякьири. Тупангла тIамали гьанкIлизирад чераргъахъибси хьунуйзи улкьайларад палтарра чакмара лайкадакIахъили, вегIиубра ну гьаргалав, дяхIиличив тIашли, ва, гурдала къел дикули, гьайбарра катхIел къадани, гIур, биштIаси дубурла хIеркI ахъили, мякьлабси цархIил дубурличивяхI. ВацIализи ваибхIели, дила гурдала къел цархIилтачил дархдикиб ва деткахъиб. Ну биалли, шала дикайчи кьяйцIикIаси бяхъибси гурда баргес. ХIебаргира: нуни игьубси хIярхIя гурдас чехIегиб биэсра асубирар.
Камси заманали Ази Хасбулатовичли сунечи живарра. Иличиб шадибгьуни даимбарира.
Свидетельство о публикации №226091901008