Цаибти дигайла далай
Бахъли ралуси писательла, поэтла ва журналистла юбилейлис хасбарибси шадлихъ Миллатла библиотекала цаибил дерхIличибси халаси заллизиб бетурхулри. Зал шадлихълис жагали балкьаахъурлири. Гьарил стол-алав авал-шел адам кабиилри. ДекIарли сценаличи кабиилри музыка дирхъянти.
Гьаланачиб юбилярла гIямруличила камси бухъяндешла документальный фильм чебаахъиб, гIур машгьурти гIяртистунани илала произведениебазирад бутIни ва илала назмуртала дугьбачилти далуйти делчIун. Ил балбуц Советский Союзла замана чедиахъути голубой огонёкуначи мешулири.
Гъайбухъунтани юбилярличила дахъал гIяхIти дугьби дуриб, илис разити гIямрура чIумаси арадешра далгун.
Ахирра, шадлихъ бузахъуси жагаси жагьил хьунул адамли заллизив лехIли кайибси ухънала у ахъиб. ДигIяникили кайэс цугхIебиркни ва шадлихъ дурабуркIуси хьунул адамлис суненира чумал дев дурес гIягIнили биъниличила ухънани балулри.
Ил сай кайибси уталичивад айзур ва, гIяйсара убирхъули, сценаличивяхI гьайвиуб. Ца музыкантличи гъамиуб ва илала лихIилизи серил шивкIивбариб. Музыкантли, бекI гьакIбарили, ухънази тилади аргъниличила багьахъур.
Микрофонра някълизи буцили, ухъна сценала дубличи ваиб ва викIар: «АхIерти гьалмагъуни! Лебилра гъайбухъунтани юбилярлис дебали дигести дугьби дуриб, илис гьатIира жагати гIяхIти гIямру далгун. Нунира гIердурцулра илдани дурибти ва дулгулра илис даарицад гIямрула дусми. Амма наб ишбархIи уркIи-уркIилабад барес дигуси цархIил секIал саби…
Нуни ишбархIи, юбилярлис багъишлабарили, ца далай белчIес дигулра. Гьанна нуни хIушаб иш сценаличиб «Цаибти дигайла далай» бикIуси кинофильмлизиб бучIуси, сабира ил уличилси далай бучIас».
Микрофон сунела дяхIличибад циила тяйдибарили, ухъна урус мезли далайвикIес вехIихьиб:
«Я с тоской ловил взор твой ясный,
Песни пел, грустя и любя,
Но ответа ждал я напрасно –
Был другой дорогим для тебя.
Песня первой любви в душе
До сих пор жива.
В песне той о тебе все слова».
Ил тIашизур, мурхьли гьигь абатур, залличи хIеризур. Лебилра заллизибти адамти, тамашабиубли, иличи хIербикIулри: илдани сценаличивси хIурматла адам хабуртала чумал жузла автор виъни балусири, амма ил далайчи виъни балуси адам заллизив цалра агарсири.
ГIе, гьалавра ил кам-камли далайвикIули вири. Сунес сай, школализив учительли узухIелира. Школала жаняхIлизив дарсличи аркьухIелира. Илини дарсличирра сунес дебали дигуси далайла дугьби шивкIивдирули вири. ЦацахIели гьаннара ил, 75 дус виубси ухъна, далайвикIули вирар. ГIяхIси хIяйчивхIели. Амма илини халаси, адамтани бицIибси заллизиб далай бучIа или чисалра гьанхIебирки.
«Думал я: разлука поможет
От любви твоей мне уйти.
Шли года, но образ твой все же
Был со мной неразлучен в пути», - далайвикIулри ухъна.
Илис гьанарули биэс гIягIнисири, ил далайлизир сари сунела лерилра гIямру или. ВецIну верхIра дус виубси сай, бегI гьалав гIяшикьиубти бурхIначивад вехIихьили, деркIибти лерилра гIямру. Далайлизиб бикIуливан, илисра гьанарусири, сунела цаибти дигай жаваб агартили дуили сари викIули. Ил багьандан урги илини «ХIед цархIил сайри ахIерси» дикIути дугьби декIардарили чедетаахъили дурути. Илис гIурра гьанарусири, далайлизир дуруливан, суненира цаибти дигай хъумуртути сари викIули: «Риганайличилси гьарахъдешли кумекбиру набра дигай хъумартахъес».
Амма заманала бухъяндешлира риганайличилси гьарахъдешлира цаибти дигайличи сегъуналра асарбарес хIедиуб. «Дусми ардашуцад хIела сипатра гIямрула гьунчиб набчил барх калун» или далайвикIухIели, илала заллизир кьяйцIдикIути хIулбани баягъи ит хьунул адам раргиб. Ухъна циила тIашизур ва далай даимбариб:
«И не смог я жить в отдаленье,
Вновь с надеждой взор твой ловлю.
Ты должна понять, без сомненья,
Что тебя, как никто, я люблю!»
Ва гIурра, хIяйнайсра, далайла тикрар бучIухIели, илини, гьарли-марси дирижерливан, ца шайчибад итил шайчи някъ бихули , далай даимбариб:
«Песня первой любви в душе
До сих пор жива.
В песне той о тебе все слова».
ГIурра хIеризур заллизибси ца дамкъаличи ва… тикрарбариб: «В песне той о тебе все слова».
Зал, шипIбяргIибсиван, лехIлири. Ухъна, камси замана левси мерличив кали, гIур сценала пардавла дубла уталичи цIуцIииб: ил дебали вамсурли виэс гIягIнилири. Заллизир рах-рахли авдути черудути хъатла тIамрала бикьесбииб. Илис гIергъи, чилирил халасини ва чевяхIсини буйрухъбарибсиван, лебилра заллизибти адамти саби кабиибти мераначибад харчбизур…
Вяхли дяхъибти хъутрани заллизибси лехIдеш буун. Ухънани чериулри уталичирад аризес къайгъназирси юбиляр хьунул адам. Амма ил аризес хIериуб. Белики, изути кьяшмани хIералтули рииши ил аризахъес яра хабарагарли чедакIибти гьанбикуни дииши илар гIяйибла дегIти?
АнцIбукь биалли, дахъал чедаибси ва далуси ухънала сихIрукьядешлизибад кабикибсири. Ухънани Интернетлизиб баргилри арбякьунси даршдусла 60-70 ибти дусмазив бегIлара урибси далайчи Рашид Бейбутовли бучIуси Арно Бабаджанянна «Цаибти дигайла далай». Барахъилри ил далайла фонограмма. Ил фонограммаличил сайри ухъна далайвикIусира. Ухънала пикри хIясибли, мажахIят левли вииши 21 ибил даршдусла 22 ибил дуслизиб заллизи кабиибти-ургав Рашид Бейбутовла тIама балуси адам.
Свидетельство о публикации №226091901011