ЦIурхачиб цагьатIи майла байрам
Чедир гьандушибти байрумтачила баянти лебтасалра гIячихъти сари. Ил багьандан илдачила гъайхIедикIехIе. Дила макьалализиб иш гьакIлис наб бурес дигуси цархIил, хIябэсил, май базличиб дурабуркIуси байрамличила саби. Ишдусра, гIеларти дусмазибван, май базличиб ца биштIаси дубурла шилизиб ил байрам бурес хIейэси халаси шадлихъван дураберкIиб.
Хайдакьла районна ЦIурхачила ши майла хIябличиб гIяхIлани бицIилри. Ила учибикилри хайдакьанти, муиранти, Агъулла, Табасаранна районтала ва бахъал Дагъиста цархIилти миллатунала вакилти. Ил бархIи илаб «ЦIурхачила шила кубоклис» хасбарибси, бузерила ветеран, Дагъиста шила хозяйствола урибси хIянчизар Рабазанкьади Юсупов гьаниркахъули, гьар дус дурабуркIуси волейболла турнир бетерхур. Илди абзанала сиптакар ва спонсор Рабазанкьадила урши МяхIяммадрасул Юсупов сай. Ишдус ил турнир 11-эсил дус дурабуркIусири.
ЦIурхачир школабазиб бучIути рурсбала волейболла командабала абзани сари дутурхути. Майла 3-личиб илаб турнирла финаллизи дурадухъунти шел командала – Хайдакьла районна ЦIурхачила, Джирабачила ва Мажалисла, Дахадаевла районна Дибгашила, илдала чеди Табасаранна районна Дюбекла школабала - ургабси абз сабри бетерхурси. Гьарил командализиб верхI-верхI рурси лебри.
Ил бархIи ЦIурхачиб, чедиб буриливан, бахъал гIяхIлира лебри. Илдала лугIилизиб - Хайдакьла районна бекI Алим Темирбулатов, промышленная корпорацияла председательла кумекчи Денис Литвинцев , дявила журали бирхIнила дунъяла кIина чемпион МяхIяммадсалам Халилов.
Балбуц гьаргбирули гъайухъун ЦIурхачила школала директор МяхIяммад ХIясанов. Илини сабри балбуц бузахъусира. Гъайухъунси Хайдакьла районна бекIли «ишди абзанала мурад жагьилти ургаб волейболличи ва спортличи иштIяхI айкIахъни саби» или буриб. Илини абзани сунела харжаначир дурадуркIуси МахIяммадрасул Юсуповлис халаси баркалла багьахъур. ЦархIилти гIяхIлира МяхIяммадрасул Юсуповлис баркалла бикIули ва абзбикIутас чедибдешуни дулгули гъайбухъун.
Цаибил мерличи дурабухъун ЦIурхачила школала команда, кIиибилличи – Дибгашила, хIябъибилличи – Мажалисла. Чедидикибти командаби дипломтачил, медальтачил ва арцличил шабагъатладариб. Цаибил мер буцибси командалис 200 азир къуруш дедиб, кIиибил мер буцибсилис – 150 азир ва хIябъибил мер буцибсилис - 100 азир. Илдала чеди волейболли биркьнилизиб халаси устадешличил декIарбухъунти шел рурсилис гIурра вецI-вецIал азир дедиб, бегIлара гIяхIси тренерлис – 100000 къурушра.
Дунъяла кIина чемпион МяхIяммадсалам Халиловли ва «Даги» ООО-ла генеральный директор Микаил СалихIовли турнирличир чедидикибти волейболла командабас дурхъати савгъатунира дедиб.
Гьайгьайрагу, наб дебали дигеси анцIбукьли бетаур ну вахъхIи сунезив учительли узули калунси Дибгашила школала рурсбала командали кIиибил мер буцни ва ил школала ручIан ХIяжигIялиева Аминат гIяхIтигъунтазирад цали декIаррарни. Нуни бурес вирусра, Дибгашила рурсбала чедибдеш ил школализив дахъал дусми физкультурала учительли узуси чебяхIси даражала учитель ва волейболла тренер МяхIяммадшапи МяхIяммадовла гьунар саби илира. Халаси баркалла биаб сунесра школала командала рурсбасра.
Гьанна биалли, ахIерти нушала газета бучIанти, нуни дила чеблализи халбирулра, МяхIяммадрасул Рабазанкьадиевич Юсупов чи саял даргантази вагьахъни. ВецIну цара дус илди абзани дила унра шилизир дурадуркIуси адамличил гьанна бикайчи тянишхIейъни нуни дила халаси хатIализи халбирулра. Ишдусра ну, дила юлдаш МяхIяммад ХIясановли ЦIурхачи жихIерибси виасри, МяхIяммадрасул Юсуповличил къаршихIеркусири ва ил сахаватси пергер дубурлайчил тянишхIейубли кавлусири.
МяхIяммадрасул Рабазанкьадиевич Юсупов акIубси сай 1964 ибил дусла февральла 25-личив Хайдакьла районна ЦIурхачила шилизив. Мургьила медальличил ХIямзат ЦIадасала удичилси Буйнакъсклизибси школа-интернат таманаибси, ил Саратовла политехнический институтлизи учIес керхур. ХIунтIена дипломличил институт таманаиб. Гьундури дируси инженерла санигIятличил вегIиубси МяхIяммадрасул хIянчила Сургутлизи вархьибсири. 1986 ибил дуслизив «Запсибдорстрой» трестла 108-ибил номерла механизированная колоннала гьундури дируси участокла мастерли узес вехIихьиб, гIур узиб прорабли, производственный отделла начальникли ва главный инженерли.
1991 ибил дуслизиб илини гьундурии дируси фирма акIахъуб. Сургутлизирти къиянти тIабигIятла ва ит замана улкализир гьатIира къиянти экономикалашалти шуртIрачи хIерхIеили, илала фирма бузули калун. Гьамадли ахIенри итди дусмазир бузерила мерани калахъес. ХIязлис ахIенри МяхIяммадрасуллис халаси устадешла гьундури диран бикIути. Сунела хIянчи бетерхахъес илини гьалаб чинабалра агарси гьундури дирнила жура гьалабирхьусири. МяхIяммадрасул Рабазанкьадиевичли дунъяличирти гьундури дирнила гIяхIтигъунти устадеш сунела хIянчилизир дузахъулри. Ил регионнизив сунела санигIят ункъли балуси гьавкья сайри. Илини «ХМАО-Югры»-ла урибси гьундури диранна ура бихули саби. Технический гIилмуртала доктор МяхIяммадрасул Юсупов «Автодорстрой» компанияла правлениела председатель ва вегI сай. Сунела бузерилизив ил дебали духуси насихIятчира бекIдеш дираннира увухъун.
МяхIяммадрасул Юсупов гIяхIбаркьла хIянчилизи мурхьли ухIнаухъунси адамра сай. Гьаланачиб илини, гьайгьайрагу, кьасбариб сунела биштIаси ватIан ЦIурхачилис ва цIурхакантас кумекбарес. Илала арцлис ил шилизир тIашдатур мижит ва хIямам. ХIябразиб тIашбатур дехIибала дируси хъали, хIябри алав белшун къаркъала лац, лацла чеди баршиб кьутIбарили барибси мегьла чяли. Ши-лавти гIинзурби далдарили, гьарил цIурхаканна хъули дубурла дяргIибти шин киб. ТIашбатур шилизиб, Дербентла къаркъализирад луцри дарили, сагаси, гьаннала заманала лерилра гIягIниахъаличил балкьаахъурси, халаси спортзалличилси 100 дурхIялис хасбарибси типовая школа. Школалис пайдалабирахъес «газель» машинара асиб. Школола азбарлизиб ЧебяхIси ВатIа дергълизиб алхунти цIурхакантас памятникра тIашбатур.
Шилизиб бузути учительтани айсуси алапа 10-12 азир къуруш саби или бакьибси МяхIяммадрасулли, хIера, гьар базли школализи 120 азир къуруш дашахьули сай. Илди арц учительти-ургар чула хIянчи хIясибли дуртIути сари. Бурес дигулра: нуни гьанналауб илгъуна анцIбукьличила бакьибси ахIен Сунела кисаларад школала учительтас гьар базли алапаличи чеимцIа шу-шушел азир къуруш арцла!
Илдачибли тамандирули ахIен МяхIяммадрасул Юсупловла гIяхIбаркьла хIянчи. Гьалаб, гIебшни ва яни нясси аргъ биубхIели, Мажалислизивад ЦIурхачи, Иричи, ЧяхIдикIна машаналичив укьес вируси ахIенри. ЦIурхачи ваэс багьандан, Дахадаевла районна шимазивад викили, 27 километрла гьуни ахъес гIягIнисири. МяхIяммадрасулла харжаначибли Мажалислизибад ГIяхIмадкентлизи ва Цурхачи башуси 12,5 километрла бухъянси гьуни балбарибсири. Гьунила дубларти гIинзурбира гIяхIси куцличи душибтири. МяхIяммадрасул илди хIянчилис инвестор ветаурсири ва гьуни барахъес 40 миллион къуруш арцла пай кабихьибсири . Илала дураб чула шилизибад Зильбачи бикайчи 4 километрла бухъяндешла Уркарахъи башуси гьунира балбарахъиб. Гьунила дублабад шилизи газра киб.
Сунела шантасцун ахIен, бикIар, МяхIяммадрасулли бируси гIяхIбаркьла хIянчи. Ишди бурхIназиб нуни бакьира Даргала театрлис, сагаси юрт гIягIнити секIайчил гIеббуцахъес багьандан, илини барибси кумекличилара Табасаранна районна Дюбекла шилизиб Надир-шахла хIурбуначил бургъули, дявтазиб алхунтас памятник тIашбалтули или аргъибси МяхIяммадрасулли илара дедили сари 500 азир къуруш.
Нуни МяхIяммадрасул бегI гьалав ишдус ЦIурхачив байрамличив сайри чеваибси. Иш макьала МяхIяммадрасулличил ихтилат тяхIярли белкIес кьас лебсири дила. БетхIеур: бахъ бахъал адамти лебри ит бархIи МяхIяммадрасулличил гъайбухъес дигути, ва ил багьандан, мажахIят, бикиши наб иличил гIягIниси журали ихтилатбарес.
Бурес хIейэсли сахаватла берк-бержли баршибси столла гIелав илала мякьла кайибси наб тIашбиз агарли бекIлизи дашулри ишди пикруми: «Чи сая иш? Сунес лябкьуси селра агаркъи, иш тяхIярли арцли харжикIуси адам вирусив дунъяличив?».
Интернетлизир иличила делкIунти цацадехI белкIаназиб илис «спонсор» ва «меценат» бикIули саби. Гьайгьайра, кIелра илис дедибти у дархьти сари, сенкIун МяхIяммадрасулли гIяхIдешла баркьудилис сунела арц харждирули сай. ЧIянкIли пикривикIули ахIен ил, спонсорван, харждарибти арцли сунела маслис реклама биру или яра, меценатван, сунени барибсиличила гапбикIар, сунела хIурмат имцIабирар или. Илини реклама барести масани дурайули ахIенну, машинабала гьундури сари дирути. Сай валутала ургаб хIурмат илала иткъира леб. ХIебиалли цалра илди девли таманни иргъахъули ахIен МяхIяммадрасулла кьадри.
Нуни сунечила дакьибти ва дагьурти хIясибли, МяхIяммадхIрасул спонсор ва меценатцун ахIенну, филантроп сай эс асубирар. Царилван буралли, агрилизибти адамти гIеббурцан. МяхIяммад ХIясановли бурни хIясибли, бахъал зягIиптас. къияндикибтас кумекбарили сай МяхIяммадрасулли.
МяхIяммадрасулличи мешубикести адамти литературализибра дебали камли саби лебти. Литературала учитель сайливан, ну или викIес вирусра, амма гIямрулизив цархIил илгъуна адам ургар или наб гьанхIебиркур. Наб гьанбиркули саби, сунени харждирути арцли илис разидеш лебхули бургар или ва уркIили гьуцIирули ургар ил гIурра адамтас кумекбирахъес. ЧевяхIсини дахъал дусмас арадеш габ сунес, гьатIира имцIабараб сунела давла!
Свидетельство о публикации №226091901022