Дубуртачир гIяхIти дирар дубурти

Тамашала адамтачил къаршивикес чебуркъуб наб ишдус мартла бехIбихьудличиб. Нушала шагьарлизибси халкьла этнический центрлизи учибикилри «Дагъистан» журналла ишдусла цаибил номерличил тянишбиэс бакIибти 50-60 адам.Журналла бекI редактор Марат ХIяжиевли сабри илди ила тIалаббарибти. ТIалаббарибтала лугIилизир лерри нура «Дагестанская правда» газетала вахъхIила корреспондент дила юлдаш МяхIяммадов ГIябдуряхIманра.
Цалабикибтала ургаб жура-журала даражала альпинистуни лебри. Илдазибадти цацабехIти ГIябдуряхIманни балутири. ГIябдуряхIман ЦIунтIила районна Тинда шилизивадси сай. Сайра альпинист сайливан, илини хIябал 4 азиричир ахъти ва  чумал 3 азиричир ахъти дубура мутIигIдарибти сари.
Ит сут бархIи бетерхурси балбуцличи бакIибти бахъалгъунти адамти альпинистуни сабри. Илдала ургав Эверест дубура мутIигIбарибси дагъистанланра леври. Ил Рашид ХIяжиясулов сай. Бурни хIясибли, илини дунъяла бегIлара ахъси дубурличи Дагъистанна хIябрангла байрахъ баршили уилри. Бурес чебиркур: Эверестличи ацIибси цаибси дагъистанлан гап-чяхI хIейгуси ва уктемдеш агарси гIядатла адам сайри.
Цалабикибтала лугIилизив леври сунечила хабардерхурси Дагъистанна адамти уцахъан ва дубурти мутIигIдиран Зиявдин НикIамяхIяммадовра. Балбуц бузахъуси Марат ХIяжиевли илис дубуртачив алхунси Дагъистанна урибси альпинист ГIямаров МяхIяммадла дневник бархли пешкешбариб.
Зиявдин НикIамяхIяммадовли МЧС-ла музей акIахъубси сай, сунезирра 3 азиричирра имцIали экспонат лерси. «Дагъистаннизиб, - викIар ил, - 48 адамти уцахъан леб, илдазибадти 4 дунъяла халкьани-ургабсти даражала саби». Илини адамти уцахъанна хIянчи къиянси биъниличилара буриб. Иличила баянти «Дагъистан» журналла ишдусла цаибил номерлизи каберхурси  Зиявдин НикIамяхIяммадовличилси ГIябдуряхIман МяхIяммадовла ихтилатлизибр лер. Зиявдин МяхIяммадовли «Дагъистан» журналла абзур номерлизи Дагъистанна альпинистуначила макьалаби кадерхахънилис Марат ХIяжиевлис баркала багьахъур.
Балбуцличиб гьанбушиб 1981 ибил дусла ноябрьличиб 3156 метрла ахъси Фийский хъябагьриличиб алхунти Дагьистанна политехнический институтлизиб бучIути туристунала кьукьяличилара. Илди дуцIрум дяхIи бацIибхIели баргибтири. Журналлизиб ил анцIбукьличила буруси археолог Рабадан МяхIяммадовла макьалара леб.
  Балбуцличи бакIибти гIурра гIяхIцад альпинистунани чула гьанбикуназирад баянти дуриб. Лебилра илди баркала бикIулри саби балбуцличи кибси Марат ХIяжиевлис.
Цалабикибтала ургаб хьунул адамтира лебри. Илдира альпинистуни биэс гIягIнитири.
Ну тамашавиубра илдала саби ургабси бархбасличи. Заллизи кабиибти  цалис ца дебали гъамти адамти биъни багьеслири. Илди гIяшли гъайбикIулри ва цаличи ца дигиличил хIербикIулри. «Ит бархIи тамашала адамтала урга къаршиикира», - викIес вирус ну.
Илдачи хIерикIуси ва илдала лякьирличи лехIихъуси наб хабаралра агарли гьанбикиб «Земля Санникова» бикIуси ца жагаси кинофильм. Кинола ахирлизив дебали урехила  архIяличивад хъули чарулхъуси, гьунарагарвиубли, вашес хIейруси кинофильмла бекI игит Александр Ильин хIилхIи калунсири  буцIани угули. Илини къяйкбарибси тапанчала тIама бакьили, ил варгибти эскимосуназивадси цпали, ванзаличив хъусли вашуси адамличи дугьавизурли, дурибтири ишдигъунти дугьби: «Эй, адам! Сен ца мерличив уэс хIейрусири хIу? СелигIив кьяйцIикIусири?»
Этноцентрлизив илцадра бахъал альпинистуначил къаршиикайчи, дилара илдачила пикри илгъуна бурги. Чула гIямрулис урехи лебни балукъира, селис башути илди дубуртачи чебяхIихъес? Лебсигу бурала: «Духуси дубурличи ахIейцIур, духусини дубура алавбиру» бикIуси…
Юх, дила макьалала игитуначи ва гьаннала гIергъи набчи ил бурала цугхIебиркур. Нушачи цугдиркур чIянкIли ишди далайла дугьби: «Дубуртачир гIяхIти дирар дубурти, гьачамлис хIу чучи ахIецибти». 


Рецензии